5 gram altın ne kadar eder

• Ayar damgası okunmuyorsa ölçüm isteyin.
• Tartım sonucunu kendi notunuzla karşılaştırın.
• Yazılı belge olmadan işlem yapmayın.

Hesaplanan tutarı okurken nelere dikkat etmeli

• İşçilik, tasarım ve üretim bedeli hesaba katılmaz.
• Mağazanın kendi kâr payı ve komisyonu yer almaz.
• İşlem sırasında doğabilecek masraflar düşülmez.
• Fiziki teslim, saklama veya sigorta giderleri kapsam dışıdır.

Satmadan önce damga, tartı ve evrak kontrolü

Altını elinizden çıkarmadan önce damgayı gözle kontrol edin. Kuyumcu damgası genellikle takının iç yüzünde, kilit dilinde ya da zincirin ucundaki halkada bulunur; bazı ürünlerde ise ayrı bir etikette yer alır. Damganın okunaksız, silinmiş ya da hiç olmaması, ayar konusunda tereddüt doğurur. Bu durumda acele etmeyin; ürünü başka bir gözle de inceletin. Damga dışında ürünün genel görünümüne de bakın: lehim izleri, sonradan eklenmiş parçalar veya kaplama belirtisi varsa bunu alıcıya önceden söyleyin.

Tartı işlemini tercihen ayarlı ve düzenli kontrol edilen bir teraziyle yapın. Mutfak terazisi kaba sonuç verir; küçük ağırlıklarda sapma büyük görünür. Altını tartıya koymadan önce terazinin sıfırlandığından emin olun ve aynı tartımı birkaç kez tekrarlayın. Sonucu not edin; böylece farklı yerlerde yapılan tartımları karşılaştırabilirsiniz. Tartım sırasında ürünü poşetten çıkarın, üzerindeki etiket ve ip gibi eklentileri ayırın.

Elinizdeki yazılı belgeleri bir arada tutun: faturalı alım yaptıysanız faturayı, varsa sertifikayı ve ürünle birlikte verilen kutuyu saklayın. Belge yoksa ürünün kendi fotoğrafını çekin; damganın, tartının ve genel görünümün ayrı ayrı göründüğü kareler işinizi kolaylaştırır. Bu kayıtlar hem ürünü tanımlamaya hem de sonradan doğabilecek sorulara yanıt vermeye yarar.

• Damgayı büyüteçle okuyun, okunmuyorsa not düşün.
• Tartımı ayarlı terazide tekrarlayın.
• Fatura, sertifika ve fotoğrafları tek yerde toplayın.
• Ürünü teslim etmeden önce belge listesini gözden geçirin.

Teklifleri karşılaştırırken yapılan yaygın hatalar

En sık yapılan hata, ekranda görünen tutarı bir alım fiyatı sanmak. Oysa bu tutar, dünya fiyatından hesaplanan metal değeridir; karşınızdaki kişinin ödemeyi teklif ettiği rakam değildir. İki kavramı birbirine karıştıran kişi, pazarlık sırasında elinde gerçek bir ölçü olmadan konuşur ve neyin makul olduğunu değerlendiremez.

İkinci yaygın hata, kesintileri görmezden gelmek. İşçilik, rafineri masrafı, eritme gideri ya da komisyon gibi kalemler teklifin içinden düşülebilir. Bu kalemlerin neler olduğunu ve nasıl hesaplandığını sormadan sadece toplam rakama bakmak, sonradan sürprizle karşılaşmanıza yol açar. Ayrıca sözlü olarak verilen teklifi kesinleşmiş saymak da ciddi bir tuzaktır; telefonda ya da ayaküstü söylenen rakam, tartı ve kontrol yapıldıktan sonra değişebilir.

Yazılı kayıt almamak bir başka kırılma noktası. Teklifin kime ait olduğu, hangi tarihte verildiği ve hangi koşulları içerdiği yazılı olmazsa, sonradan yaşanan anlaşmazlıkta elinizde dayanak kalmaz. Aynı şekilde, karşı tarafın tartısını tek başına yeterli görmek, kendi kontrolünüzü atlamak anlamına gelir.

• Teklifi alan kişinin kim olduğunu ve yetkisini sormamak.
• Kesintilerin tekliften önce mi sonra mı uygulandığını netleştirmemek.
• Birden çok yerden teklif almadan ilk söylenenle yetinmek.
• Evrakı teslim ederken imzalı bir teslim belgesi bırakmamak.

Bir nokta belirsiz kaldığında sormaktan çekinmeyin: kesintinin neye göre hesaplandığı, ödemenin ne zaman yapılacağı ve işlemin hangi belgeyle kayda geçeceği açıkça konuşulmalı.

Saklama, soru sorma ve karar anı